1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde kıdem tazminatına hak kazanma şartları düzenlenmiştir. Kanun, evlilik nedeniyle iş sözleşmesini feshetme hakkını yalnızca kadın işçilere tanımaktadır. Buna göre, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi isteğiyle iş sözleşmesini sona erdirmesi hâlinde kıdem tazminatına hak kazanacağı açıkça hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu maddeye göre; işçinin işe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
Kadın işçinin bu haktan yararlanabilmesi için evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini feshetmesi ve kıdem tazminatını talep etmesi gerekmektedir. Aksi hâlde bu haktan yararlanılması mümkün değildir. Ayrıca bu hakkın kullanılabilmesi için iş sözleşmesinin evlilik tarihinde hâlen devam ediyor olması şarttır.
Kanunda belirtilen bir yıllık sürenin başlangıcı resmi nikâh tarihidir. Dini nikâh ya da düğün tarihi bu sürenin başlangıcında dikkate alınmamaktadır. Evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın işçiye işveren tarafından kıdem tazminatı ödenmesi gerekir. Ancak bu durumda ihbar tazminatı söz konusu değildir. Kadın işçi ihbar süresine uymak zorunda olmadığı gibi ihbar tazminatı da ödemez.
Evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen kadın işçinin, bu iradesini işverene yazılı olarak bildirmesi gerekmektedir. Uygulamada ihtarname gönderilmesi ispat açısından önem taşımaktadır. İhtarnamede kıdem tazminatı ve varsa diğer işçilik alacakları talep edilmeli, ekine evlenme cüzdanı fotokopisi eklenmelidir. Ayrıca kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin en az bir yıl çalışmış olması gerekmektedir.
Noter aracılığıyla fesih bildiriminin yapılması, ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlamaktadır. Bu nedenle kadın işçilerin evlilik nedeniyle işten ayrılma sürecinde hukuki destek almaları faydalı olacaktır.
1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca evlenen kadın işçinin kıdem tazminatı alma hakkı bulunmaktadır. Normal şartlarda istifa eden işçiler kıdem tazminatına hak kazanamazken, kadın işçilere evlilik nedeniyle istifa etmeleri hâlinde bu hak tanınmıştır.
Evlilik sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanma durumu yalnızca kadın işçiler için düzenlenmiştir. Bu nedenle erkek işçinin evlenmeyi gerekçe göstererek iş sözleşmesini sona erdirmesi ve kıdem tazminatı talep etmesi mümkün değildir.
Kadın işçinin evlilik nedeniyle iş sözleşmesini feshederek kıdem tazminatı alabilmesi için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:
İşçi ile işveren arasında geçerli bir iş sözleşmesi bulunmalıdır.
İşçi, işyerinde en az bir yıl çalışmış olmalıdır.
İş sözleşmesi evlenmeye bağlı olarak sona erdirilmelidir.
Fesih işlemi kadın işçi tarafından yapılmalıdır.
İş sözleşmesi, evlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde sona erdirilmelidir.
Bu şartların sağlanmaması hâlinde kıdem tazminatına hak kazanılamaz.
Kadın işçinin evlilik nedeniyle işten ayrıldıktan sonra başka bir işte çalışmaya başlaması, kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Bu durum kanunen tanınmış bir haktır ve herhangi bir kısıtlamaya tabi değildir.
Yargıtay kararlarına göre evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın işçi ihbar süresine uymak zorunda değildir ve ihbar tazminatı ödemez.
Kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur. Arabuluculuk süreci sonuçsuz kalırsa İş Mahkemeleri’nde dava açılabilir.
İşsizlik sigortası bakımından ise evlilik nedeniyle istifa eden kadın işçi, iş sözleşmesini kendi isteğiyle sona erdirdiği için işsizlik ödeneğinden yararlanamaz.
Evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın işçi için SGK işten çıkış kodu 13 olarak bildirilmektedir. Kıdem tazminatı talebinde zamanaşımı süresi ise 5 yıldır.
